Wyjątek redakcyjny w art. 50 ust. 4: kiedy tekst z AI nie wymaga etykiety

Kiedy tekst wygenerowany przez AI nie wymaga etykiety: warunki z art. 50 ust. 4, wymagania wytycznych Komisji i zobowiązanie 4 kodeksu UE.

Zespół AIMARKER· 10 października 2026· 3 min czytania

Dokument z zielonym znakiem zatwierdzenia i ikoną AI

Art. 50 ust. 4 AI Act wymaga, by teksty wygenerowane lub zmanipulowane przez AI, publikowane w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym, były oznaczone [1]. Ten sam przepis przewiduje jednak wyjątek dla tekstów, nad którymi kontrolę sprawował człowiek. Wyjaśniamy, kiedy ma zastosowanie i jak go udokumentować.

Brzmienie przepisu

Obowiązek ujawnienia nie ma zastosowania, „w przypadku gdy treści wygenerowane przez AI zostały poddane weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej i gdy za publikację treści odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna” [1, art. 50 ust. 4 akapit drugi].

Muszą więc być spełnione oba warunki jednocześnie:

weryfikacja przez człowieka lub kontrola redakcyjna,
osoba fizyczna lub prawna ponosząca odpowiedzialność redakcyjną za publikację.

Wyjątek dotyczy wyłącznie tekstów. Przy deepfake'ach (obrazy, dźwięk, wideo) przepis przewiduje jedynie ograniczenie obowiązku w przypadku utworów o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym lub fikcyjnym charakterze, a nie zwolnienie z niego [1, art. 50 ust. 4 akapit pierwszy].

Co uznaje się za kontrolę redakcyjną?

Wytyczne Komisji Europejskiej do art. 50 doprecyzowują wymagania [2]:

weryfikacja przez człowieka to celowe zbadanie merytorycznej treści przez osobę lub osoby posiadające odpowiednią wiedzę i osąd zawodowy w danej dziedzinie, a sprawdzenie faktów jest wymogiem minimalnym [2, pkt 134],
nie wystarczą: sprawdzenie pisowni i gramatyki, samo istnienie polityki redakcyjnej, zautomatyzowane procesy przeglądu ani pobieżna akceptacja redakcyjna [2, pkt 135],
każda istotna ingerencja AI w treść po zakończeniu weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej powoduje, że wyjątek przestaje mieć zastosowanie [2, pkt 136],
odpowiedzialność redakcyjna oznacza ostateczną odpowiedzialność prawną za publikację, a dane identyfikujące i kontaktowe osoby, podmiotu lub funkcji ponoszącej tę odpowiedzialność powinny być publicznie dostępne w łatwym do znalezienia miejscu: w internecie np. w regulaminie lub innych informacjach prawnych na stronie, w publikacjach drukowanych w stopce redakcyjnej [2, pkt 138].

Co mówi kodeks postępowania?

Kodeks postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI z 10 czerwca 2026 r. zawiera osobne zobowiązanie dotyczące tego wyjątku [3, zobowiązanie 4, s. 35–36]. Sygnatariusze, którzy nie są dostawcami usług medialnych, prowadzą politykę obejmującą m.in.:

wskazanie osoby fizycznej lub prawnej ponoszącej odpowiedzialność redakcyjną (nazwa, funkcja, dane kontaktowe),
opis środków organizacyjnych i zasobów ludzkich zapewniających weryfikację lub kontrolę redakcyjną przed publikacją; kodeks zaznacza, że nie oznacza to obowiązku dokumentowania każdej pojedynczej weryfikacji.

Jeśli dane kontaktowe osoby lub podmiotu odpowiedzialnego nie są już publicznie dostępne, sygnatariusze zobowiązują się je opublikować [3, s. 36]. Dostawcy usług medialnych w rozumieniu europejskiego aktu o wolności mediów, objęci standardami redakcyjnymi, mogą opierać się na swoich dotychczasowych procedurach [3, s. 35].

Jak udokumentować wyjątek? Nasza rekomendacja

Ani rozporządzenie, ani kodeks nie wymagają dokumentowania każdej pojedynczej weryfikacji. Taki zapis ułatwia jednak wykazanie, że warunki wyjątku były spełnione, np. przy kontroli lub w relacji z klientem. Jako dobrą praktykę proponujemy, by dla każdego tekstu zapisywać:

że przy tworzeniu tekstu użyto AI i jakiego narzędzia,
kto przeprowadził weryfikację i kiedy,
na czym polegała weryfikacja, w tym sprawdzenie faktów i źródeł,
kto ponosi odpowiedzialność redakcyjną i gdzie opublikowano jego dane kontaktowe,
czy po weryfikacji treść była zmieniana z użyciem AI.

Teksty specjalistyczne

Wytyczne wymagają, by weryfikację prowadziły osoby z odpowiednią wiedzą i osądem zawodowym w danej dziedzinie [2, pkt 134]. W tekstach o zdrowiu, finansach czy prawie oznacza to w praktyce np. lekarza lub prawnika. Błędy w takich tekstach mają też poważniejsze skutki dla czytelników.

Wyjątek czy etykieta?

Wyjątek nie zakazuje oznaczania. Możesz oznaczać teksty dobrowolnie, także wtedy, gdy spełniasz warunki wyjątku, np. etykietą „Przygotowano z pomocą AI, zweryfikowane przez redakcję”. Taka informacja jest przejrzysta dla czytelników i zmniejsza ryzyko sporu o to, czy kontrola była wystarczająca.

Jak pomaga AIMARKER

Kontrola redakcyjna w rejestrze: przy każdym tekście zapisujesz, kto i kiedy go zweryfikował.
Akceptacja przez link: klient lub specjalista zatwierdza treści bez zakładania konta; zapisujemy imię i nazwisko, datę, adres IP i kopię treści.
Kreator „czy trzeba oznaczyć?”: pytania oparte na art. 50 z uzasadnieniem zapisanym w raporcie.
Dziennik zdarzeń, którego wpisów nie można zmienić ani usunąć, oraz raport PDF.

Sprawdź, jak to działa.