Art. 50 AI Act: co musisz wiedzieć o oznaczaniu treści AI

Kogo dotyczy art. 50, które treści trzeba oznaczać, jak informować odbiorców, kiedy działa wyjątek i jakie są kary. Z odwołaniami do rozporządzenia, wytycznych Komisji i kodeksu UE.

Zespół AIMARKER· 6 października 2026· 5 min czytania

Od 2 sierpnia 2026 r. stosuje się art. 50 rozporządzenia (UE) 2024/1689 w sprawie sztucznej inteligencji, czyli AI Act [1]. Przepis dotyczy nie tylko firm technologicznych, ale każdego, kto zawodowo publikuje treści wygenerowane lub zmienione przez AI: sklepów, agencji, redakcji i twórców. Poniżej zebraliśmy najważniejsze informacje, każdą z podaniem źródła.

Kogo dotyczy art. 50?

AI Act rozróżnia dwie role [1, art. 3 pkt 3 i 4]:

dostawca: podmiot, który rozwija system AI (np. generator obrazów, model językowy) i wprowadza go do obrotu,
podmiot stosujący: podmiot, który wykorzystuje system AI, z wyjątkiem użytku w ramach osobistej działalności pozazawodowej.

Jeśli prowadzisz stronę, sklep albo przygotowujesz treści dla klientów jako agencja, najczęściej jesteś podmiotem stosującym.

Dla dostawców art. 50 ust. 2 przewiduje obowiązek oznaczania wyników systemu AI w formacie nadającym się do odczytu maszynowego, tak aby były wykrywalne jako sztucznie wygenerowane lub zmanipulowane [1]. Rozporządzenie (UE) 2026/1744 (tzw. Omnibus cyfrowy) dało dostawcom systemów wprowadzonych do obrotu przed 2 sierpnia 2026 r. czas na dostosowanie do 2 grudnia 2026 r. [2, art. 111 ust. 4 AI Act w nowym brzmieniu]. Ten okres przejściowy nie dotyczy obowiązków podmiotów stosujących.

Jakie treści musi oznaczać podmiot stosujący?

Art. 50 ust. 4 obejmuje dwa rodzaje treści [1]:

deepfake, czyli według definicji: „wygenerowane przez AI lub zmanipulowane przez AI obrazy, treści dźwiękowe lub treści wideo, które przypominają istniejące osoby, przedmioty, miejsca, podmioty lub zdarzenia, które odbiorca mógłby niesłusznie uznać za autentyczne lub prawdziwe” [1, art. 3 pkt 60],
tekst: podmioty stosujące system AI, który generuje tekst publikowany w celu informowania społeczeństwa o sprawach leżących w interesie publicznym lub manipuluje takim tekstem, ujawniają, że tekst został sztucznie wygenerowany lub zmanipulowany [1, art. 50 ust. 4 akapit drugi].

Wytyczne Komisji Europejskiej do art. 50 podają przykłady [4, pkt 131]. Do spraw interesu publicznego zaliczają m.in. politykę i procesy demokratyczne, administrację publiczną, wymiar sprawiedliwości, zdrowie publiczne, środowisko, bezpieczeństwo konsumentów oraz rozwój gospodarczy, finansowy, naukowy i kulturalny. Jako przykłady tekstów objętych obowiązkiem wskazują m.in. podsumowanie obrad rady miasta, artykuł o diecie i chorobach czy komunikaty ostrzegające przed pogodą. Poza zakresem są np. powieści fantasy, reklamy i opisy produktów, o ile nie zawierają twierdzeń dotyczących np. zdrowia, bezpieczeństwa konsumentów lub zrównoważonego rozwoju, oraz podsumowanie wygenerowane przez chatbota dostępne tylko dla osoby, która o nie poprosiła.

Gdy deepfake jest częścią utworu o wyraźnie artystycznym, twórczym, satyrycznym lub fikcyjnym charakterze, obowiązek ogranicza się do ujawnienia istnienia takich treści w sposób, który nie utrudnia korzystania z utworu [1, art. 50 ust. 4]. To ograniczenie, a nie zwolnienie z obowiązku.

Kiedy i jak trzeba poinformować?

Art. 50 ust. 5 stanowi, że informacje są przekazywane „w jasny i wyraźny sposób, najpóźniej w momencie pierwszej interakcji lub pierwszego stosowania” i muszą spełniać mające zastosowanie wymogi dostępności [1].

Wytyczne Komisji doprecyzowują, że:

informacja, którą łatwo przeoczyć, np. umieszczona tylko w instrukcji, ukryta w menu albo w regulaminie, nie jest jasna i wyraźna [4, pkt 142],
przy tekście informacja powinna pojawić się na początku publikacji [4, pkt 143],
odbiorca powinien móc dostrzec oznaczenie bez specjalnych narzędzi technicznych [4, pkt 132],
przy deepfake'ach podmiot stosujący nie może polegać wyłącznie na oznakowaniu maszynowym umieszczonym przez dostawcę [4, pkt 117],
art. 50 nie wprowadza odrębnych wymogów dostępności; zastosowanie mają m.in. dyrektywy 2016/2102 i 2019/882 [4, pkt 144].

Kodeks postępowania i oficjalne ikony UE

10 czerwca 2026 r. opublikowano ostateczną wersję Kodeksu postępowania w sprawie przejrzystości treści generowanych przez AI [3]. Stosowanie kodeksu jest dobrowolne. Komisja Europejska w opinii z 8 lipca 2026 r. uznała, że kodeks odpowiednio obejmuje obowiązki z art. 50 ust. 2, 4 i 5 [5]. Kodeks wprowadza wspólną ikonę z napisem „AI” [3, Załącznik 1]. Jak jej używać, opisujemy w osobnym poradniku.

Czy jest wyjątek dla tekstów?

Tak. Obowiązek nie dotyczy tekstu, gdy treści wygenerowane przez AI zostały poddane weryfikacji przez człowieka lub kontroli redakcyjnej i za publikację odpowiedzialność redakcyjną ponosi osoba fizyczna lub prawna [1, art. 50 ust. 4]. Wytyczne stawiają tu wysokie wymagania, m.in. weryfikację faktów jako minimum [4, pkt 134–138]. Szczegóły opisujemy w artykule o wyjątku redakcyjnym. Wyjątek nie dotyczy deepfake'ów.

Co z treściami sprzed 2 sierpnia 2026 r.?

Według wytycznych nie trzeba oznaczać wstecz tekstów, które zostały wygenerowane i opublikowane przed 2 sierpnia 2026 r. Jeśli jednak tekst wygenerowany wcześniej zostanie opublikowany 2 sierpnia 2026 r. lub później, trzeba go oznaczyć [4, pkt 154].

Kary

Za naruszenie obowiązków przejrzystości z art. 50 grozi administracyjna kara pieniężna do 15 000 000 EUR lub, jeżeli sprawcą jest przedsiębiorstwo, do 3% jego całkowitego rocznego światowego obrotu z poprzedniego roku obrotowego, w zależności od tego, która kwota jest wyższa [1, art. 99 ust. 4 lit. g]. W przypadku MŚP, w tym start-upów, oraz małych spółek o średniej kapitalizacji stosuje się kwotę niższą [1, art. 99 ust. 6; 2, art. 99 ust. 6a].

A w Polsce?

Ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003) wskazuje Komisję Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji jako organ nadzoru rynku w rozumieniu AI Act [6, art. 5 ust. 1]. Przepisy ustawy o kontroli, postępowaniu i karach wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od jej ogłoszenia [6, art. 127]. Obowiązki z art. 50 wynikają jednak bezpośrednio z rozporządzenia i stosuje się je od 2 sierpnia 2026 r.

Od czego zacząć?

Sprawdź, które publikowane przez Ciebie treści powstają z udziałem AI: teksty, grafiki, zdjęcia, nagrania.
Oceń, czy to deepfake'i albo teksty o sprawach interesu publicznego.
Zdecyduj, czy przy tekstach korzystasz z wyjątku redakcyjnego, i ustal, kto odpowiada za kontrolę.
Oznacz treści w jasny i wyraźny sposób, przy pierwszym kontakcie odbiorcy z treścią i z myślą o dostępności.
Prowadź dokumentację: co, kiedy i przez kogo zostało oznaczone lub zatwierdzone.

AIMARKER pomaga w tych krokach: oznacza treści ikonami z kodeksu na dowolnej stronie, prowadzi rejestr i dziennik zdarzeń oraz przygotowuje raport. Zobacz, jak to działa.

Źródła

Kodeks i wytyczne są dostępne w języku angielskim; ich treść przytaczamy w przekładzie własnym. Stan prawny na 6 października 2026 r.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W konkretnej sprawie skonsultuj się z prawnikiem.